Dit artikel is ‘vrij’ vertaald naar het Nederlands. Het origineel in het Engels vind je hier.
Als je je ooit zwaar voelt omdat je diep geeft om onrecht, lijden en ecologische verwoesting, onthoud dan: er is een propagandamachine van een biljoen dollar gebouwd om je verdoofd te maken en die werkte niet op jou.
Als je zware gevoelens hebt omdat je geeft om onrecht, lijden en ecologische verwoesting, neem dan even de tijd om te zien wat dat gevoel werkelijk is. Het is namelijk het bewijs dat je levend bent in deze wereld, dat je wakker bent in een systeem dat vastbesloten is je gevoelloos te maken.
Het opbouwen van volgelingen
Het gaat al heel lang niet alleen over welk nieuws wordt gebracht of juist niet wordt gebracht. Het gaat om het trainen van het publiek om zijn eigen empathie te wantrouwen. Wanneer iemand verontwaardiging uit over onrecht, werkt de machine overuren om deze persoon neer te zetten als hysterisch, onrealistisch of gevaarlijk. Wanneer mensen systemische verandering eisen, volgt er spot of een lastercampagne. De boodschap is duidelijk: diep voelen is dwaas zijn. Te veel geven om iets wordt ‘geframed’ als een bedreiging.
Neem Greta Thunberg. Ze begon met een schoolstaking en een heldere, onontkoombare boodschap: handel alsof je huis in brand staat. Alles aan haar aanwezigheid is een directe bedreiging voor ‘business as usual’, omdat zij weigert gevoelloos te worden. En wat was de reactie? Wereldwijde spot, seksistisch misbruik, krantenkoppen die haar neurodivergentie belachelijk maken, commentatoren die haar een ‘doemdenker’ noemen. Ze kunnen haar argument niet weerleggen, dus vallen ze haar bestaan aan. Het doel is niet alleen om Greta het zwijgen op te leggen, maar ook om iedereen die toekijkt te waarschuwen: als jij zóveel geeft, als je met zóveel urgentie spreekt, dan zal ook jij bespot worden.
Propaganda van biljoenen
Decennialang is er een propagandamachine van biljoenen dollars aan het werk geweest. Corporaties, miljardairs, lobbygroepen en mediaconcerns hebben onvoorstelbare sommen uitgegeven om te beïnvloeden hoe we denken en voelen. Hun doel is niet alleen om ons afgeleid te houden, maar ook om zorgzaamheid zelf als onredelijk te laten lijken. Ze willen dat we geloven dat verdriet zwakte is, woede extremisme, en passie naïef.
Hetzelfde patroon is overal te zien. Activisten worden weggezet als ‘radicalen’ of ‘groene gekken’, hun legitimiteit ondermijnd met spot. Demonstranten worden afgeschilderd als egoïstische onruststokers in plaats van verdedigers van de democratie. Gemeenschappen die zich verzetten tegen mijnen of pijpleidingen worden neergezet als obstakels voor ‘vooruitgang’. De machine produceert niet alleen twijfel over de feiten, maar ook schaamte over de gevoelens. Empathie, urgentie en solidariteit worden systematisch in diskrediet gebracht omdat ze gevaarlijk zijn.
Passie en empathie prikt door propaganda heen
Waarom wordt het tonen van empathie bespot? Omdat passie en empathie door propaganda heen prikt. Zodra je jezelf toestaat verdriet te voelen om een stervende rivier, woede om corrupte politici of solidariteit met verdreven families, valt de illusie van normaliteit uiteen. Je begint het systeem te zien zoals het werkelijk is. En als genoeg mensen dat samen voelen, verdampt de instemming en zullen steeds minder mensen volgen. Dit is de nachtmerrie van de machtigen: een publiek dat téveel passie en empathie heeft om nog te gehoorzamen.
De machine werkt onvermoeibaar om dat te voorkomen. Fossielebrandstofbedrijven betalen voor gelikte reclames over ‘netto nul tegen 2050’ terwijl ze nieuwe olievelden openen. Miljardairs financieren denktanks die beweren dat groei ‘groen’ kan zijn. Media leiden de aandacht af met cultuuroorlogen en roddels over beroemdheden. Regeringen herformuleren systemische crises als zaken van persoonlijke verantwoordelijkheid, en zeggen ons meer te recyclen, minder te rijden en ‘ethisch’ te winkelen, terwijl ze tegelijk gigantische nieuwe projecten goedkeuren die onze individuele inspanningen in de schaduw stellen. Op elk punt is de boodschap dezelfde: isoleer ons, put ons uit en overtuig ons ervan dat diep geven om de wereld ons vreemd, extreem of hopeloos maakt. Onze opgebouwde afhankelijkheid van geld maakt het daar bovenop eenvoudiger om te blijven manipuleren en het volk volgzaam en angstig te houden.
Het gewicht voelen zodat het solidariteit kan worden
En toch, ondanks dat biljoenen zijn en worden uitgegeven, voel jij dit gewicht. Je kunt niet ont-weten wat je hebt gezien. Branden, overstromingen, lijden, genocide en massale uitstervingen zijn te tastbaar om af te doen als ‘debatten’ en dat het jou niet aangaat. Je lichaam herkent onrecht, zelfs wanneer de nieuwscyclus het verbergt. Je verdriet, je woede, de zwaarte… ze zijn het bewijs dat de machine je niet heeft gebroken. Voelen is verzet. Zwaarte is geen zwakte, het is bewijs van bewustzijn. Juist de emoties die het systeem ons wil laten onderdrukken zoals empathie, verdriet, terechte woede en hoop, dat zijn de emoties die ons in beweging brengen. Zij zijn het kompas van verandering.
Natuurlijk kan de zwaarte overweldigend zijn. Dat is óók deel van de strategie. Ze wil dat we geloven dat passie uitdooft en verdriet nergens toe leidt. Maar zwaarte hoeft geen verlamming te zijn. Wanneer ze gedeeld wordt, wordt het solidariteit. Wanneer ze georganiseerd wordt, wordt het een beweging. Wanneer ze geuit wordt, wordt het cultuur. Dat is waar het systeem het meest bang voor is: dat onze zorg zich verspreidt. Dat onze passie besmettelijk wordt. Dat ons verdriet verandert in een eis tot transformatie zo luid dat het niet belachelijk gemaakt kan worden.
Kijk om je heen en je ziet dat dit al gebeurt. Van inheemse landverdedigers die zich verzetten tegen uitbuiting, tot jongeren die hun klaslokalen verlaten, tot wetenschappers die zich vastlijmen aan banken, tot burgers die uitvaren om belegeringen te doorbreken, tot vaardige tegen-cultuurcommunicatoren die doorbraken forceren, tot gemeenschappen die wederzijdse hulp opbouwen tijdens rampen, overal weigeren mensen gevoelloosheid. Ze worden bespot, zwartgemaakt en gecriminaliseerd, precies omdat ze een bedreiging vormen voor de macht. En toch gaan ze door.
Wakker zijn in deze wereld
Dus wanneer je je zwaar voelt, herinner jezelf wat dat betekent. Het betekent dat je wakker bent in een wereld gebouwd op slaapwandelen. Het betekent dat je niet succesvol bent getraind om lijden te negeren. Het betekent dat je deel bent van een traditie van mensen wier passie gevaarlijk wordt gevonden omdat die niet te koop is en niet kan worden afgeleid. Je zwaarte is geen last om aan te ontsnappen, maar een signaal voor jezelf om je hart te volgen. Het vertelt je dat je niet gebroken bent door de machine. Dat je nog steeds kunt zien, voelen en handelen. En dat is het begin van alles.
Als een propagandamachine van een biljoen dollar ontworpen was om je gevoelloos te maken, en jij voelt nog steeds, dan ben je al onderdeel van het verzet.
Dit artikel is ‘vrij’ vertaald naar het Nederlands. Het origineel in het Engels vind je hier.