“Clock shows time, and time shows people.”
De tijd waarin we leven laat ons zien wie we werkelijk zijn.
Komende woensdag zijn de verkiezingen, en eerlijk gezegd ben ik niet gerust op de uitslag. Wie goed oplet, of beter nog: voelt, merkt hoe het sentiment in Nederland verhardt. Zoals ik al vaker heb geschreven: het volk wordt uiteindelijk zoals zijn leiders. En die leiders kiezen we zelf.
Ik weet dat ik de uitslag niet kan veranderen. Toch wil ik met deze blog proberen om meer mensen bewust te maken dat we zélf de werkelijkheid creëren. En dat die werkelijkheid steeds grimmiger wordt, zolang we blijven zwijgen of de huidige koers blijven volgen.
De dreiging van oorlog
Voor het eerst in mijn leven voel ik echt de dreiging van oorlog. Niet omdat leiders daar direct op uit zijn, maar omdat wij als volk de verkeerde mensen de macht geven. Een oorlog ontstaat niet uit het niets; ze wordt mogelijk gemaakt door gewone mensen die anderen niet meer willen zien voor wie ze zijn.
Er zijn vandaag de dag veel mensen die vastzitten in boosheid, die niet meer naar zichzelf kunnen kijken. Ze laten zich ophitsen door verhalen die een vijand aanwijzen. Het is pijnlijk om te zien hoe snel haat kan ontstaan, zeker buiten de veilige bubbel waarin ik me meestal bevind. Ik zoek bewust het gesprek op buiten die bubbel en schrik elke keer weer van het gemak waarmee mensen hatelijk over andere ‘groepen’ praten, en overtuigd zijn dat ‘die ander’ het probleem is.
Een oorlog begint nooit tussen twee individuen. Voordat een oorlog start, neemt dit de tijd. Ze ontstaat wanneer groepen mensen elkaar ontmenselijken. Politici die uit zijn op macht, weten dat. Ze creëren bewust vijandbeelden, wijzen specifieke groepen aan als probleem, en lossen zelf niets op. Hierdoor wordt de boosheid van het volk steeds groter. ‘Het volk’ trapt er telkens opnieuw in, omdat het eenvoudiger is om een ander de schuld te geven dan om in die spiegel te kijken.
Zolang wij groepen aanwijzen als zondebok, creëren we het probleem dat we zeggen te bestrijden. Of je nu Marokkanen, Joden, Palestijnen, Ieren, Duitsers, Fransen, linkse of rechtse mensen, vluchtelingen of welke groep dan ook de schuld geeft. Jij helpt persoonlijk, bewust of onbewust, mee om een oorlog mogelijk te maken.
Aleen door groepsdenken kan een oorlog ontstaan. Zo simpel is het.
Tijdens het weekend van 7 op 8 november 2024 zagen we in Amsterdam hoe oorlogstaal en propaganda hun weg vonden in Amsterdam en vervolgens de wereld. Wie goed keek, zag hoe de retoriek van leiders als Netanyahu en Wilders elkaar versterkte: angst en vijandschap als politiek gereedschap.
Een democratie draait niet om de meerderheid, maar om hoe de macht omgaat met minderheden. Zodra een regering probeert minderheden te beperken in wie ze mogen zijn, zitten we in een gevaarlijke richting. En ja, daar bevinden we ons nu middenin, omdat we als volk meegaan in de retoriek van deze machtsbeluste leiders.
Brainwash
De waarheid is ongemakkelijk: mensen zijn eenvoudig te programmeren. Vooral als ze bang of boos zijn (gemaakt). En wanneer we kiezen voor leiders die onze boosheid voeden in plaats van onze menselijkheid, dan kiezen we in feite voor de mogelijkheid van oorlog.
Oorlogen maken gewone mensen nooit rijker of gelukkiger. Integendeel. Toch lijkt dat besef telkens opnieuw verloren te gaan. Dat is, wat mij betreft, een enorme teleurstelling in de mensheid.
Het is redelijk duidelijk wie van onze partijen aansturen op ‘groepsdenken’ en ‘vijand denken’. Door voor jezelf te kiezen, kies je meestal voor dit soort leiders. De geschiedenis heeft ons geleerd waar dit toe leidt. Er is een mogelijkheid om te kiezen voor leiders die zien dat verbinding ons veel verder brengt dan haat en groepsdenken. We gaan het zien de komende week. Het volk krijgt uiteindelijk altijd de leiders die zij verdient.